Τι πρέπει να περιέχει μια διασυνοριακή συνταγή

Η νομική βάση με απλά λόγια

Η οδηγία 2011/24/ΕΕ αφορά την εφαρμογή των δικαιωμάτων των ασθενών στη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη. Το άρθρο 11 καθιερώνει την αρχή ότι μια συνταγή που έχει εκδοθεί σε ένα κράτος μέλος για επώνυμο ασθενή αναγνωρίζεται και στα υπόλοιπα κράτη μέλη.

Για να είναι αυτό εφαρμόσιμο στην πράξη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την εκτελεστική οδηγία 2012/52/ΕΕ. Το Παράρτημά της περιέχει έναν μη εξαντλητικό κατάλογο στοιχείων που πρέπει να αναγράφονται στη συνταγή, ώστε αυτή να είναι κατανοητή και εκτός της χώρας έκδοσης. Ο κατάλογος αφορά τις συνταγές που εκδίδονται κατόπιν αιτήματος ασθενούς ο οποίος προτίθεται να τις χρησιμοποιήσει σε άλλο κράτος μέλος.

Η λογική είναι πρακτική και όχι γραφειοκρατική. Ο φαρμακοποιός που παραλαμβάνει τη συνταγή δεν γνωρίζει ούτε τον γιατρό ούτε το σύστημα της χώρας έκδοσης. Τα υποχρεωτικά πεδία του δίνουν όσα χρειάζεται για να ελέγξει την ταυτοποίηση και, αν προκύψει αμφιβολία, να επικοινωνήσει απευθείας με τον συνταγογράφο.

Αν σας ενδιαφέρει κυρίως η πρακτική πλευρά, δηλαδή τι κάνετε όταν τελειώσουν τα φάρμακά σας ενώ βρίσκεστε εκτός χώρας, υπάρχει ξεχωριστό κείμενο στη σελίδα /blog/farmaka-sto-exoteriko/, ενώ το ερώτημα αν ισχύει στην Ελλάδα συνταγή από άλλη χώρα της Ένωσης απαντάται στη σελίδα /blog/syntagi-exoterikou/.

Στοιχεία ταυτοποίησης του ασθενούς

Το πρώτο μέρος του καταλόγου αφορά τον ασθενή και είναι σύντομο: επώνυμο ή επώνυμα και όνομα ή ονόματα ολογράφως, καθώς και ημερομηνία γέννησης.

Η λέξη ολογράφως δεν είναι διακοσμητική. Αρχικά ή συντομογραφίες δεν επαρκούν, γιατί ο φαρμακοποιός πρέπει να αντιπαραβάλει το όνομα της συνταγής με το έγγραφο ταυτοποίησης που του δείχνετε. Για τον ίδιο λόγο έχει σημασία να συμφωνεί η γραφή του ονόματος με αυτήν του διαβατηρίου ή της ταυτότητάς σας, ιδίως όταν μεσολαβεί μεταγραφή σε λατινικούς χαρακτήρες.

Η ημερομηνία γέννησης λειτουργεί ως δεύτερο σημείο επαλήθευσης και διακρίνει ασθενείς με ίδιο ονοματεπώνυμο. Σημειώστε ότι στη διασυνοριακή συνταγή δεν αναγράφεται ΑΜΚΑ ούτε κάποιος άλλος εθνικός αριθμός μητρώου: το έγγραφο δεν συνδέεται με τα ελληνικά μητρώα ασθενών, οπότε η ταυτοποίηση στηρίζεται στο όνομα και στην ημερομηνία γέννησης. Πηγαίνετε πάντα στο φαρμακείο με ταυτότητα ή διαβατήριο.

Επαλήθευση της συνταγής και στοιχεία του γιατρού

Το δεύτερο μέρος αφορά την επαλήθευση της ίδιας της συνταγής και συνίσταται στην ημερομηνία έκδοσης. Είναι το στοιχείο που επιτρέπει στον φαρμακοποιό να κρίνει αν η συνταγή είναι πρόσφατη.

Το τρίτο μέρος αφορά τον συνταγογράφο και είναι το πιο αναλυτικό. Απαιτούνται επώνυμο ή επώνυμα και όνομα ή ονόματα ολογράφως, ο επαγγελματικός τίτλος ή η ιδιότητα του επαγγελματία υγείας, άμεσα στοιχεία επικοινωνίας, δηλαδή διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και αριθμός τηλεφώνου ή φαξ με τον διεθνή κωδικό κλήσης, η διεύθυνση του τόπου άσκησης του επαγγέλματος με ρητή αναφορά του κράτους μέλους, καθώς και η υπογραφή, έντυπη ή ψηφιακή.

Η αναφορά του κράτους μέλους δεν είναι λεπτομέρεια. Ο φαρμακοποιός βλέπει έτσι σε ποια χώρα είναι εγγεγραμμένος ο γιατρός και σε ποιο επαγγελματικό πλαίσιο εκδόθηκε το έγγραφο. Τα στοιχεία επικοινωνίας πρέπει να είναι πραγματικά και προσβάσιμα: αν ένα φαρμακείο χρειαστεί διευκρίνιση για τη δοσολογία ή για την ταυτότητα του σκευάσματος, αυτός είναι ο μόνος δρόμος.

Ο διεθνής κωδικός κλήσης ζητείται για τον ίδιο λόγο. Ένας τοπικός αριθμός χωρίς πρόθεμα είναι άχρηστος για κάποιον που καλεί από άλλη χώρα.

Πώς αναγράφεται το φάρμακο

Το τέταρτο μέρος του καταλόγου αφορά την ταυτοποίηση του φαρμάκου. Ο κανόνας είναι ότι αναγράφεται η κοινόχρηστη ονομασία, δηλαδή η δραστική ουσία με τη διεθνή της ονομασία, και όχι η εμπορική ονομασία του σκευάσματος.

Ο κανόνας έχει δύο εξαιρέσεις. Η εμπορική ονομασία χρησιμοποιείται όταν πρόκειται για βιολογικό φάρμακο και όταν ο συνταγογράφος κρίνει ότι είναι ιατρικώς αναγκαία, οπότε αναφέρει συνοπτικά στη συνταγή τους λόγους αυτής της επιλογής.

Μαζί με την ονομασία αναγράφονται η φαρμακοτεχνική μορφή, για παράδειγμα δισκίο ή διάλυμα, η ποσότητα, η περιεκτικότητα και το δοσολογικό σχήμα.

Ο λόγος πίσω από την προτεραιότητα της δραστικής ουσίας είναι απλός: το ίδιο εμπορικό όνομα δεν κυκλοφορεί παντού. Ένα σκεύασμα μπορεί να διατίθεται στην Πολωνία με άλλη ονομασία από ό,τι στην Ελλάδα, ή να μην κυκλοφορεί καθόλου. Με τη δραστική ουσία, την περιεκτικότητα και τη μορφή, ο φαρμακοποιός μπορεί να εντοπίσει το αντίστοιχο εγκεκριμένο σκεύασμα της χώρας του. Ποια φάρμακα κυκλοφορούν νόμιμα στην Ελλάδα προκύπτει από τα μητρώα του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων.

Τι δεν εξασφαλίζει η διασυνοριακή συνταγή

Το σημείο που παρεξηγείται περισσότερο είναι η ίδια η λέξη αναγνώριση. Αναγνώριση σημαίνει ότι η συνταγή δεν απορρίπτεται επειδή εκδόθηκε σε άλλο κράτος μέλος. Δεν σημαίνει υποχρέωση εκτέλεσης. Ο φαρμακοποιός ελέγχει την πληρότητα και τη γνησιότητα του εγγράφου, τη νομιμότητα της χορήγησης και τη διαθεσιμότητα του σκευάσματος, και διατηρεί το δικαίωμα να αρνηθεί.

Δεύτερος περιορισμός, ρητός στη νομοθεσία: τα ναρκωτικά και ψυχοτρόπα φάρμακα εξαιρούνται από αυτή τη διαδρομή, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 6 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ. Καμία διασυνοριακή συνταγή δεν καλύπτει αυτές τις ουσίες.

Τρίτον, το φάρμακο πρέπει να κυκλοφορεί στη χώρα εκτέλεσης. Αν το σκεύασμα ή η συγκεκριμένη περιεκτικότητα δεν διατίθεται στην Ελλάδα, η συνταγή μπορεί να είναι απολύτως έγκυρη και να μην εκτελείται στην πράξη.

Τέταρτον, η αναγνώριση δεν λέει τίποτε για την αποζημίωση. Το αν και σε ποιον βαθμό καλύπτεται ένα φάρμακο είναι ζήτημα του ασφαλιστικού συστήματος και όχι της συνταγής. Μια ιδιωτική συνταγή από το εξωτερικό συνήθως πληρώνεται εξ ολοκλήρου από τον ασθενή. Για ερωτήματα κάλυψης αρμόδιος είναι ο ΕΟΠΥΥ.

Τέλος, ένα σημείο που αφορά ειδικά την Ελλάδα: μια συνταγή αυτού του τύπου δεν καταχωρείται στην άυλη συνταγογράφηση και δεν φέρει τον κωδικό του εθνικού συστήματος. Το φαρμακείο τη χειρίζεται ως έντυπη συνταγή εξωτερικού, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη διαδικασία και για τον χρόνο εξυπηρέτησης.

Πρακτικός έλεγχος πριν πάτε στο φαρμακείο

Πριν φύγετε από το σπίτι, κοιτάξτε τη συνταγή σαν να ήσασταν ο φαρμακοποιός. Είναι γραμμένο ολόκληρο το ονοματεπώνυμό σας και συμφωνεί με την ταυτότητα που θα δείξετε; Υπάρχει η ημερομηνία γέννησης; Υπάρχει ημερομηνία έκδοσης;

Στη συνέχεια ελέγξτε την πλευρά του γιατρού: ονοματεπώνυμο, ιδιότητα, διεύθυνση με τη χώρα, τηλέφωνο ή φαξ με διεθνή κωδικό, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, υπογραφή. Αν λείπει κάποιο από αυτά, το πιο πιθανό είναι να σας σταματήσουν στο ταμείο.

Για το φάρμακο, σημειώστε τη δραστική ουσία, την περιεκτικότητα, τη μορφή και την ποσότητα. Αν το σκεύασμα είναι ασυνήθιστο, ένα τηλεφώνημα στο φαρμακείο πριν πάτε γλιτώνει μια άσκοπη διαδρομή.

Πάρτε μαζί την εκτύπωση ή το αρχείο PDF και ταυτότητα ή διαβατήριο. Και μην αφήνετε την υπόθεση για την τελευταία στιγμή, όταν δηλαδή έχει τελειώσει το τελευταίο χάπι: αν χρειαστεί διευκρίνιση από τον γιατρό ή παραγγελία του σκευάσματος, θέλετε να έχετε χρόνο.

Πώς εκδίδεται το έγγραφο από εμάς

Η υπηρεσία μας λειτουργεί με ιατρικό ερωτηματολόγιο. Συμπληρώνετε ένα δομημένο έντυπο με το ιστορικό σας, τα φάρμακα που λαμβάνετε και τον λόγο του αιτήματος, και στη συνέχεια γιατρός το αξιολογεί ασύγχρονα. Δεν υπάρχει βιντεοκλήση, δεν υπάρχει τηλεφωνική συνομιλία και δεν υπάρχει συνομιλία σε πραγματικό χρόνο.

Την αξιολόγηση πραγματοποιεί ο lek. Damian Wojno, ιατρός εγγεγραμμένος στην Πολωνία, με αριθμό άδειας άσκησης επαγγέλματος PWZ 3211301. Ο ιατρός δεν είναι μέλος ελληνικού Ιατρικού Συλλόγου· ασκεί το επάγγελμα βάσει άδειας που εκδόθηκε στην Πολωνία. Πάροχος της υπηρεσίας είναι η MEDINOW Sp. z o.o., με έδρα το Olsztyn της Πολωνίας.

Αν η αξιολόγηση καταλήξει σε συνταγή, λαμβάνετε με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ένα αρχείο PDF: διασυνοριακή συνταγή με τα στοιχεία που ορίζει το Παράρτημα της εκτελεστικής οδηγίας 2012/52/ΕΕ, η οποία αναγνωρίζεται σε άλλο κράτος μέλος βάσει του άρθρου 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ. Δεν υπάρχει κωδικός PIN και δεν έχουμε πρόσβαση στο ελληνικό σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, οπότε πηγαίνετε στο φαρμακείο με την εκτύπωση ή με το αρχείο και με την ταυτότητά σας.

Δύο όρια πρέπει να είναι ξεκάθαρα από την αρχή. Η απόφαση για την εκτέλεση της συνταγής ανήκει στον φαρμακοποιό, ο οποίος έχει δικαίωμα να αρνηθεί. Και τα ναρκωτικά και ψυχοτρόπα φάρμακα εξαιρούνται από αυτή τη διαδρομή, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 6 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ.

Οι υπηρεσίες που προσφέρουμε είναι τρεις: ανανέωση συνταγής για σταθερή αγωγή στη σελίδα /ananeosi-syntagis/ με κόστος 23,90 €, φάρμακα για την απώλεια βάρους στη σελίδα /adynatisma/ με κόστος 28,90 € και αντισύλληψη στη σελίδα /antisyllipsi/ με κόστος 23,90 €. Υπάρχει προαιρετική προσαύξηση προτεραιότητας 8,90 €. Η χρέωση καλύπτει την ιατρική αξιολόγηση και όχι την έκδοση συγκεκριμένου εγγράφου. Αν ο γιατρός αρνηθεί για ιατρικούς ή νομικούς λόγους, επιστρέφουμε το ποσό. Ο ασθενής έχει τουλάχιστον 7 ημέρες για να προσκομίσει τα έγγραφα που του ζητήθηκαν· αν η υπόθεση δεν ολοκληρωθεί, κλείνουμε το αίτημα και επιστρέφουμε ολόκληρο το ποσό.