Τελείωσαν τα φάρμακα στο εξωτερικό: τι κάνετε
Το σενάριο είναι κοινότοπο και εξαιρετικά δυσάρεστο: βρίσκεστε εκτός Ελλάδας, το κουτί άδειασε νωρίτερα από ό,τι υπολογίζατε και η τακτική σας θεραπεία δεν μπορεί να περιμένει μέχρι την επιστροφή. Καλά νέα υπάρχουν, αλλά δεν ισχύουν για όλα τα φάρμακα. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ότι μια συνταγή εκδοθείσα σε ένα κράτος μέλος μπορεί να εκτελεστεί σε άλλο, εφόσον περιέχει συγκεκριμένα στοιχεία και εφόσον το φάρμακο κυκλοφορεί νόμιμα εκεί. Ταυτόχρονα, τα ναρκωτικά και τα ψυχοτρόπα μένουν εκτός αυτής της διαδρομής και ο φαρμακοποιός κρατά πάντοτε το δικαίωμα να αρνηθεί. Παρακάτω βλέπετε τι να κάνετε με τη σειρά, τι να μην περιμένετε και πώς να μην ξαναβρεθείτε στην ίδια θέση.
Πρώτο βήμα: βρείτε τη δραστική ουσία, όχι το εμπορικό όνομα
Πριν κάνετε οτιδήποτε άλλο, εντοπίστε τι ακριβώς παίρνετε. Το εμπορικό όνομα που ξέρετε από το ελληνικό φαρμακείο συχνά δεν υπάρχει καν στη χώρα όπου βρίσκεστε. Η δραστική ουσία, αντίθετα, γράφεται με κοινόχρηστη ονομασία που διαβάζεται παντού με τον ίδιο τρόπο.
Θα τη βρείτε στο κουτί και στο φύλλο οδηγιών, συνήθως με μικρότερα γράμματα κάτω από το εμπορικό όνομα. Καταγράψτε τέσσερα πράγματα: δραστική ουσία, περιεκτικότητα σε χιλιοστόγραμμα, φαρμακοτεχνική μορφή, δηλαδή δισκίο, κάψουλα, διάλυμα ή προγεμισμένη συσκευή, και δοσολογικό σχήμα, δηλαδή πόσες φορές την ημέρα.
Αν δεν έχετε το κουτί μαζί σας, οι βάσεις δεδομένων του ΕΟΦ και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων περιέχουν τα εγκεκριμένα σκευάσματα και τις δραστικές τους ουσίες. Μια φωτογραφία της τελευταίας σας συνταγής ή του κουτιού στο κινητό είναι η πιο απλή ασφάλεια που μπορείτε να έχετε όταν ταξιδεύετε.
Τέλος, σημειώστε πόσες μέρες θεραπείας σας λείπουν πραγματικά. Το νούμερο αυτό καθορίζει αν χρειάζεστε λύση για τρεις μέρες ή για έναν μήνα, και οι δύο περιπτώσεις δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.
Οι διαδρομές που έχετε στην πράξη
Η πρώτη διαδρομή είναι ο τοπικός γιατρός στη χώρα όπου βρίσκεστε. Είναι η πληρέστερη λύση, γιατί μπορεί να σας εξετάσει, να συνταγογραφήσει σύμφωνα με το εθνικό σύστημα και να καλύψει και κατηγορίες φαρμάκων που η διασυνοριακή συνταγή δεν αγγίζει. Είναι επίσης η μόνη επιλογή για ναρκωτικά και ψυχοτρόπα.
Η δεύτερη διαδρομή είναι η διασυνοριακή συνταγή. Γιατρός σε ένα κράτος μέλος εκδίδει έγγραφο με τα στοιχεία που ορίζει η εκτελεστική οδηγία 2012/52/ΕΕ, και βάσει του άρθρου 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ αυτό μπορεί να εκτελεστεί σε φαρμακείο άλλου κράτους μέλους. Εδώ εντάσσεται η δική μας υπηρεσία.
Η τρίτη διαδρομή είναι το ίδιο το φαρμακείο. Σε ορισμένες χώρες προβλέπεται η χορήγηση περιορισμένης ποσότητας σε επείγουσα ανάγκη, όταν η διακοπή μιας χρόνιας θεραπείας θα ήταν επιβλαβής. Οι κανόνες όμως διαφέρουν από κράτος σε κράτος και δεν υπάρχει ενιαία ευρωπαϊκή ρύθμιση, οπότε μη βασιστείτε σε αυτό εκ των προτέρων. Ρωτήστε, μην το θεωρήσετε δεδομένο.
Αν το ταξίδι σας τελειώνει σε λίγες ημέρες και η θεραπεία σας το επιτρέπει χωρίς κίνδυνο, η τέταρτη επιλογή είναι απλώς να συνεννοηθείτε με τον γιατρό σας για το τι γίνεται μέχρι την επιστροφή. Αυτό δεν ισχύει για κάθε φάρμακο και δεν το αποφασίζετε μόνοι σας.
Πώς λειτουργεί η διασυνοριακή συνταγή
Το άρθρο 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ ορίζει ότι, αν ένα φάρμακο κυκλοφορεί νόμιμα στην αγορά ενός κράτους μέλους, συνταγή που εκδόθηκε για συγκεκριμένο ασθενή σε άλλο κράτος μέλος μπορεί να εκτελεστεί εκεί, σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία. Οι περιορισμοί στην αναγνώριση απαγορεύονται, εκτός αν είναι αναγκαίοι και αναλογικοί για την προστασία της υγείας ή αν υπάρχουν βάσιμες αμφιβολίες για τη γνησιότητα, το περιεχόμενο ή τη σαφήνεια της συνταγής.
Για να λειτουργήσει αυτό στην πράξη, η εκτελεστική οδηγία 2012/52/ΕΕ καθορίζει τα υποχρεωτικά πεδία: ταυτοποίηση του ασθενούς με επώνυμο, όνομα και ημερομηνία γέννησης, ημερομηνία έκδοσης, ταυτοποίηση του γιατρού με ονοματεπώνυμο, επαγγελματική ιδιότητα, στοιχεία επικοινωνίας, διεύθυνση εργασίας με το κράτος μέλος και υπογραφή, και τέλος το φάρμακο με κοινόχρηστη ονομασία, μορφή, περιεκτικότητα, ποσότητα και δοσολογία.
Η αναγνώριση δεν σημαίνει αυτόματη εκτέλεση. Ο φαρμακοποιός ελέγχει την πληρότητα και τη σαφήνεια του εγγράφου και αποφασίζει ο ίδιος. Έχει δικαίωμα να αρνηθεί, και κανείς δεν μπορεί να σας εγγυηθεί το αντίθετο.
Προσέξτε επίσης ότι η αναγνώριση αφορά τη συνταγή, όχι την τιμή. Το έγγραφο δεν καταχωρείται στο ελληνικό σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, δεν συνδέεται με ΑΜΚΑ και δεν αποτελεί άυλη συνταγή, οπότε υπολογίστε ότι θα πληρώσετε το φάρμακο. Αρμόδιος για τα κριτήρια αποζημίωσης είναι ο ΕΟΠΥΥ.
Τι εξαιρείται πάντοτε από αυτή τη διαδρομή
Τα ναρκωτικά και τα ψυχοτρόπα εξαιρούνται ρητά, βάσει του άρθρου 11 παράγραφος 6 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ. Σε αυτή την κατηγορία εμπίπτουν και φάρμακα που πολλοί θεωρούν καθημερινά, όπως οι βενζοδιαζεπίνες. Αν παίρνετε τέτοια αγωγή και βρεθείτε χωρίς απόθεμα, η μόνη διαδρομή είναι γιατρός επί τόπου.
Εξαιρείται στην πράξη και κάθε φάρμακο που δεν κυκλοφορεί νόμιμα στη χώρα όπου θέλετε να το προμηθευτείτε. Η συνταγή δεν δημιουργεί άδεια κυκλοφορίας. Αν το σκεύασμα δεν είναι εγκεκριμένο τοπικά, χρειάζεστε εναλλακτική επιλογή, την οποία κρίνει γιατρός.
Τρίτη κατηγορία είναι οι θεραπείες που δεν αξιολογούνται σοβαρά χωρίς εξέταση ή πρόσφατες αναλύσεις. Μια έναρξη θεραπείας, μια τιτλοποίηση δόσης ή μια αγωγή που απαιτεί τακτική παρακολούθηση δεν είναι υπόθεση ενός εγγράφου. Ο γιατρός μπορεί κάλλιστα να απαντήσει ότι το αίτημα δεν μπορεί να καλυφθεί εξ αποστάσεως, και αυτή είναι σωστή ιατρική πράξη, όχι κακή εξυπηρέτηση.
Τέλος, μην αγοράσετε συνταγογραφούμενα φάρμακα από ιστοσελίδες που τα στέλνουν χωρίς συνταγή. Είναι η χειρότερη δυνατή λύση σε ένα πρόβλημα που έχει νόμιμες διαδρομές, και δεν έχετε καμία εγγύηση για το τι πραγματικά θα παραλάβετε.
Πώς λειτουργεί η δική μας υπηρεσία
Συμπληρώνετε ιατρικό ερωτηματολόγιο με τα στοιχεία σας, το ιστορικό σας και το φάρμακο που λαμβάνετε. Ο γιατρός αξιολογεί το αίτημα ασύγχρονα, διαβάζοντας όσα δηλώσατε. Δεν υπάρχει βιντεοκλήση, δεν υπάρχει τηλεφωνική επικοινωνία και δεν υπάρχει συνομιλία σε πραγματικό χρόνο. Αν χρειαστεί πρόσθετη τεκμηρίωση, όπως πρόσφατες εξετάσεις ή φωτογραφία προηγούμενης συνταγής, θα σας ζητηθεί γραπτώς.
Το έγγραφο που λαμβάνετε είναι διασυνοριακή συνταγή σε αρχείο PDF, με τη μορφή που ορίζει το παράρτημα της εκτελεστικής οδηγίας 2012/52/ΕΕ, και αποστέλλεται με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Δεν υπάρχει κωδικός PIN και δεν έχουμε πρόσβαση στο εθνικό σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Πηγαίνετε στο φαρμακείο με εκτύπωση ή με το αρχείο στο κινητό, και ο φαρμακοποιός αποφασίζει για τη χορήγηση.
Την αξιολόγηση υπογράφει ο lek. Damian Wojno, ιατρός εγγεγραμμένος στην Πολωνία, αριθμός PWZ 3211301, MEDINOW Sp. z o.o. Ο ιατρός δεν είναι μέλος ελληνικού Ιατρικού Συλλόγου· ασκεί το επάγγελμα βάσει άδειας που εκδόθηκε στην Πολωνία.
Η πληρωμή καλύπτει την ιατρική αξιολόγηση. Αν ο γιατρός κρίνει ότι δεν συντρέχουν ιατρικοί ή νομικοί λόγοι για την έκδοση συνταγής, το ποσό επιστρέφεται. Ο ασθενής έχει τουλάχιστον 7 ημέρες για να προσκομίσει τα έγγραφα που του ζητήθηκαν· αν η υπόθεση δεν ολοκληρωθεί, κλείνουμε το αίτημα και επιστρέφουμε ολόκληρο το ποσό. Ανανέωση συνταγής: 23,90 €, /ananeosi-syntagis/. Αντισύλληψη: 23,90 €, /antisyllipsi/. Φάρμακα για την απώλεια βάρους: 28,90 €, /adynatisma/. Υπάρχει προαιρετική χρέωση προτεραιότητας 8,90 €.
Αν το φαρμακείο αρνηθεί, ρωτήστε τον λόγο
Η άρνηση δεν είναι αδιέξοδο, είναι πληροφορία. Υπάρχουν τρεις τυπικοί λόγοι και ο καθένας οδηγεί σε διαφορετική κίνηση.
Αν λείπει κάποιο υποχρεωτικό πεδίο, χρειάζεστε διόρθωση από τον γιατρό που εξέδωσε τη συνταγή. Είναι το ευκολότερο σενάριο, αρκεί να μάθετε ποιο πεδίο λείπει.
Αν το σκεύασμα δεν κυκλοφορεί ή δεν υπάρχει διαθέσιμο, ρωτήστε αν υπάρχει άλλο με την ίδια δραστική ουσία και τι επιτρέπει η τοπική νομοθεσία. Η υποκατάσταση είναι πιο εύκολη ακριβώς επειδή η συνταγή γράφει δραστική ουσία και όχι εμπορικό όνομα.
Αν πρόκειται για φάρμακο εκτός διαδρομής, δηλαδή ναρκωτικό ή ψυχοτρόπο, καμία διόρθωση δεν θα βοηθήσει και χρειάζεστε γιατρό επί τόπου. Περισσότερα για τα υποχρεωτικά στοιχεία θα βρείτε στο /blog/diasynoriaki-syntagi/ και για την αναγνώριση των συνταγών στην Ελλάδα στο /blog/syntagi-exoterikou/.
Πώς να μην ξαναβρεθείτε στην ίδια θέση
Μετρήστε τα δισκία πριν φύγετε, όχι όταν τελειώνουν. Υπολογίστε τις ημέρες του ταξιδιού και προσθέστε περιθώριο για καθυστερημένη επιστροφή, χαμένη αποσκευή ή αλλαγή σχεδίων. Η πιο συχνή αιτία του προβλήματος δεν είναι η ασθένεια, είναι ο κακός υπολογισμός.
Κρατήστε τα φάρμακα στη χειραποσκευή, στην αρχική τους συσκευασία, με το φύλλο οδηγιών. Τα σκευάσματα που χρειάζονται ψύξη, όπως αρκετά ενέσιμα, απαιτούν ξεχωριστή προετοιμασία που δεν αυτοσχεδιάζεται στο αεροδρόμιο.
Φωτογραφίστε τη συνταγή σας και το κουτί. Ένα αρχείο στο κινητό λύνει τα περισσότερα προβλήματα ταυτοποίησης του σκευάσματος, οπουδήποτε και αν βρεθείτε.
Αν παίρνετε σταθερή αγωγή, φροντίστε ώστε η ανανέωση να μην πέφτει στη μέση του ταξιδιού. Για τακτικές θεραπείες δείτε τη σελίδα /ananeosi-syntagis/, ενώ για την αντισύλληψη, όπου η συνέχεια της λήψης έχει ιδιαίτερη σημασία, δείτε το /antisyllipsi/.
Μπορώ να παραγγείλω τα φάρμακά μου online και να μου σταλούν στο εξωτερικό;
Εμείς δεν πουλάμε και δεν αποστέλλουμε φάρμακα. Η υπηρεσία αφορά την ιατρική αξιολόγηση και την έκδοση διασυνοριακής συνταγής σε αρχείο PDF, το οποίο παρουσιάζετε σε φαρμακείο. Αποφύγετε ιστοσελίδες που στέλνουν συνταγογραφούμενα φάρμακα χωρίς συνταγή, γιατί δεν έχετε καμία εγγύηση για την ταυτότητα και την ποιότητα του προϊόντος. Η προμήθεια γίνεται από νόμιμο φαρμακείο.
Έχω μαζί μου την παλιά μου ελληνική συνταγή. Αρκεί;
Όχι απαραίτητα. Μια συνταγή που εκδόθηκε για χρήση εντός ενός κράτους δεν φέρει κατ' ανάγκη όλα τα πεδία που απαιτεί η εκτελεστική οδηγία 2012/52/ΕΕ για τη διασυνοριακή εκτέλεση, όπως τα στοιχεία επικοινωνίας του γιατρού και το κράτος μέλος της διεύθυνσης εργασίας του. Ένα φαρμακείο σε άλλη χώρα μπορεί επομένως να αρνηθεί. Η παλιά συνταγή παραμένει χρήσιμη ως τεκμηρίωση της θεραπείας σας προς τον γιατρό που θα αξιολογήσει το αίτημά σας.
Παίρνω Xanax. Μπορείτε να μου εκδώσετε συνταγή;
Όχι. Οι βενζοδιαζεπίνες ανήκουν στα ψυχοτρόπα φάρμακα και εξαιρούνται ρητά από τη διασυνοριακή συνταγή βάσει του άρθρου 11 παράγραφος 6 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ. Το ίδιο ισχύει για τα ναρκωτικά αναλγητικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό στη χώρα όπου βρίσκεστε. Περισσότερες πληροφορίες για τη δραστική ουσία θα βρείτε στη σελίδα /farmaka/xanax/.
Χρειάζομαι ΑΜΚΑ ή ευρωπαϊκή κάρτα ασφάλισης για να εκδοθεί η συνταγή;
Για την έκδοση της διασυνοριακής συνταγής δεν χρειάζεται ΑΜΚΑ, καθώς το έγγραφο δεν καταχωρείται στο ελληνικό σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Η ευρωπαϊκή κάρτα ασφάλισης αφορά την πρόσβαση σε περίθαλψη και την ασφαλιστική κάλυψη, όχι την αναγνώριση μιας συνταγής από φαρμακείο. Στο φαρμακείο θα χρειαστείτε ταυτότητα ή διαβατήριο για ταυτοποίηση. Για θέματα αποζημίωσης αρμόδιος είναι ο ΕΟΠΥΥ.
Πόσο κοστίζει και τι ακριβώς πληρώνω;
Η ανανέωση συνταγής κοστίζει 23,90 €, η αντισύλληψη 23,90 € και τα φάρμακα για την απώλεια βάρους 28,90 €. Υπάρχει προαιρετική χρέωση προτεραιότητας 8,90 €. Το ποσό καλύπτει την ιατρική αξιολόγηση του αιτήματός σας και επιστρέφεται αν ο γιατρός κρίνει ότι δεν συντρέχουν ιατρικοί ή νομικοί λόγοι για την έκδοση συνταγής. Έχετε τουλάχιστον 7 ημέρες για να προσκομίσετε τα έγγραφα που σας ζητήθηκαν· αν η υπόθεση δεν ολοκληρωθεί, κλείνουμε το αίτημα και επιστρέφουμε ολόκληρο το ποσό. Το κόστος του ίδιου του φαρμάκου το πληρώνετε στο φαρμακείο.