Ισχύει στην Ελλάδα συνταγή γιατρού από άλλη χώρα της ΕΕ;

Τι λέει το άρθρο 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ

Η αναγνώριση των συνταγών μεταξύ των κρατών μελών δεν είναι ευγενική παραχώρηση του φαρμακοποιού. Ρυθμίζεται από το άρθρο 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ για τα δικαιώματα των ασθενών στη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη. Η λογική του είναι απλή: αν ένα φάρμακο κυκλοφορεί νόμιμα στην ελληνική αγορά, συνταγή που εκδόθηκε για συγκεκριμένο ασθενή σε άλλο κράτος μέλος πρέπει να μπορεί να εκτελεστεί και εδώ, σύμφωνα με την ισχύουσα εθνική νομοθεσία.

Η οδηγία απαγορεύει ρητά τους περιορισμούς στην αναγνώριση, με δύο εξαιρέσεις. Η πρώτη αφορά περιορισμούς αναγκαίους και αναλογικούς για την προστασία της ανθρώπινης υγείας, που δεν εισάγουν διακρίσεις. Η δεύτερη αφορά βάσιμες και δικαιολογημένες αμφιβολίες ως προς τη γνησιότητα, το περιεχόμενο ή τη σαφήνεια της συγκεκριμένης συνταγής. Με απλά λόγια: ο φαρμακοποιός που δεν καταλαβαίνει τι γράφει η συνταγή ή αμφιβάλλει για την προέλευσή της έχει νομικό έρεισμα να μην την εκτελέσει.

Η εκτελεστική οδηγία 2012/52/ΕΕ πρόσθεσε το πρακτικό κομμάτι: έναν κατάλογο στοιχείων που πρέπει να φέρει κάθε συνταγή προοριζόμενη να εκτελεστεί σε άλλο κράτος μέλος. Ο κατάλογος υπάρχει ακριβώς επειδή μια συνταγή γραμμένη στα πολωνικά, στα ολλανδικά ή στα ελληνικά οφείλει να είναι κατανοητή από επαγγελματία που δεν μιλά τη γλώσσα του συνταδέλφου του.

Κρατήστε μια διάκριση που μπερδεύει τους περισσότερους: η αναγνώριση της συνταγής και η αποζημίωση του φαρμάκου είναι δύο διαφορετικά ζητήματα. Το ότι ένα έγγραφο γίνεται δεκτό δεν σημαίνει ότι το φάρμακο θα κοστολογηθεί όπως μια συνταγή καταχωρημένη στο εθνικό σύστημα.

Τα υποχρεωτικά στοιχεία που πρέπει να δείτε πάνω στο έγγραφο

Για τον ασθενή απαιτούνται το επώνυμο, το όνομα ολογράφως και η ημερομηνία γέννησης. Δεν αρκεί ένα αρχικό ή ένα ψευδώνυμο αρχείου: ο φαρμακοποιός πρέπει να μπορεί να ταυτοποιήσει το πρόσωπο που στέκεται μπροστά του με το πρόσωπο που αναγράφεται στη συνταγή.

Για τον γιατρό απαιτούνται το επώνυμο, το όνομα ολογράφως, η επαγγελματική του ιδιότητα, στοιχεία επικοινωνίας για απευθείας επαφή, δηλαδή ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και τηλέφωνο ή φαξ με τον διεθνή κωδικό, η διεύθυνση εργασίας μαζί με το κράτος μέλος, καθώς και υπογραφή, χειρόγραφη ή ψηφιακή. Απαιτείται επίσης η ημερομηνία έκδοσης. Το στοιχείο της χώρας δεν είναι λεπτομέρεια: χωρίς αυτό ο φαρμακοποιός δεν ξέρει πού θα απευθυνθεί αν θελήσει να επαληθεύσει κάτι.

Για το φάρμακο απαιτούνται η κοινόχρηστη ονομασία της δραστικής ουσίας, η φαρμακοτεχνική μορφή, η περιεκτικότητα, η ποσότητα και το δοσολογικό σχήμα. Η εμπορική ονομασία επιτρέπεται σε δύο περιπτώσεις: όταν πρόκειται για βιολογικό φάρμακο και όταν ο γιατρός κρίνει ότι είναι ιατρικά αναγκαία, οπότε αναφέρει συνοπτικά τους λόγους.

Αν λείπει κάποιο από αυτά, το φαρμακείο έχει κάθε λόγο να σταματήσει. Ελέγξτε τα πεδία ένα ένα πριν φύγετε από το σπίτι: είναι πολύ ευκολότερο να ζητήσετε διόρθωση παρά να βρεθείτε στον πάγκο με ελλιπές έγγραφο.

Γιατί γράφεται η δραστική ουσία και όχι το εμπορικό όνομα

Το ίδιο μόριο κυκλοφορεί σε κάθε χώρα με διαφορετικό εμπορικό όνομα. Η παρακεταμόλη είναι γνωστή στην Ελλάδα με ονομασίες που δεν λένε τίποτα σε φαρμακοποιό της Λισαβόνας ή της Κρακοβίας, και το αντίστροφο ισχύει εξίσου. Η κοινόχρηστη ονομασία είναι η μόνη γλώσσα που διαβάζεται παντού με τον ίδιο τρόπο.

Υπάρχει και πρακτική συνέπεια. Όταν η συνταγή γράφει δραστική ουσία, το φαρμακείο μπορεί να σας δώσει το σκεύασμα που κυκλοφορεί στη χώρα του, εφόσον το επιτρέπει η εθνική νομοθεσία. Ένα εμπορικό όνομα που δεν κυκλοφορεί τοπικά κάνει τη συνταγή δυσκολότερη στην εκτέλεση, όχι ευκολότερη. Για τα βιολογικά φάρμακα ο κανόνας αντιστρέφεται συνειδητά, γιατί εκεί η ταυτότητα του σκευάσματος έχει σημασία.

Αν δεν γνωρίζετε τη δραστική ουσία του φαρμάκου σας, θα τη βρείτε στο κουτί και στο φύλλο οδηγιών, συνήθως κάτω από το εμπορικό όνομα, καθώς και στις βάσεις δεδομένων του ΕΟΦ και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων.

Τι ελέγχει ο φαρμακοποιός και πότε μπορεί να αρνηθεί

Ο φαρμακοποιός δεν είναι ταμείο. Είναι ο επαγγελματίας που φέρει την ευθύνη της χορήγησης, και η απόφαση για το αν θα εκτελέσει μια συνταγή από άλλο κράτος μέλος είναι δική του. Η εκτέλεση δεν είναι αυτονόητη και εξαρτάται από την κρίση του, και κανένας σοβαρός πάροχος δεν θα έπρεπε να σας υπόσχεται το αντίθετο.

Ελέγχει τρία πράγματα. Την πληρότητα: αν λείπει η υπογραφή, η χώρα του γιατρού ή η περιεκτικότητα, δεν έχει με τι να δουλέψει. Τη σαφήνεια: αν η δοσολογία είναι διφορούμενη, δικαιούται να μην ρισκάρει. Και τη γνησιότητα: αν κάτι του φαίνεται ύποπτο, μπορεί να ζητήσει επαλήθευση ή να αρνηθεί.

Ελέγχει επίσης αν το συγκεκριμένο φάρμακο κυκλοφορεί νόμιμα στην Ελλάδα, γιατί η αναγνώριση της συνταγής δεν δημιουργεί άδεια κυκλοφορίας. Τέλος, θα σας ζητήσει ταυτοποίηση: πηγαίνετε με ταυτότητα ή διαβατήριο, ώστε το όνομα στη συνταγή και το όνομα στο έγγραφο να ταιριάζουν χωρίς ερωτηματικά.

Πού σταματά η αναγνώριση: τα πραγματικά όρια

Το πρώτο όριο είναι κατηγορηματικό. Σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 6 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ, τα φάρμακα που υπόκεινται σε ειδική ιατρική συνταγή, δηλαδή τα ναρκωτικά και τα ψυχοτρόπα, εξαιρούνται από αυτή τη διαδρομή. Καμία διασυνοριακή συνταγή δεν τα καλύπτει, ανεξάρτητα από το πόσο τακτικά τα λαμβάνει κάποιος. Για αυτές τις θεραπείες χρειάζεται γιατρός στη χώρα όπου βρίσκεστε.

Το δεύτερο όριο είναι η άδεια κυκλοφορίας. Το φάρμακο πρέπει να κυκλοφορεί νόμιμα εκεί όπου θέλετε να εκτελέσετε τη συνταγή. Ένα σκεύασμα εγκεκριμένο στην Πολωνία και μη εγκεκριμένο στην Ελλάδα δεν γίνεται διαθέσιμο επειδή αναγράφεται σε συνταγή.

Το τρίτο όριο είναι διοικητικό και συχνά παραβλέπεται. Η διασυνοριακή συνταγή δεν καταχωρείται στο ελληνικό σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, δεν συνδέεται με ΑΜΚΑ και δεν αποτελεί άυλη συνταγή. Πρακτικά, υπολογίστε ότι θα πληρώσετε το φάρμακο, και τα κριτήρια αποζημίωσης τα ορίζει ο ΕΟΠΥΥ, όχι ο γιατρός που εκδίδει τη συνταγή.

Το τέταρτο όριο είναι ιατρικό. Μια συνταγή δεν αντικαθιστά την παρακολούθηση. Θεραπείες που απαιτούν τακτικές εξετάσεις, τιτλοποίηση δόσης ή κλινική εξέταση χρειάζονται γιατρό που σας παρακολουθεί, όχι μόνο έγγραφο που σας επιτρέπει να αγοράσετε το κουτί.

Πώς εκδίδουμε εμείς μια διασυνοριακή συνταγή

Η υπηρεσία μας λειτουργεί με ιατρικό ερωτηματολόγιο. Συμπληρώνετε τα στοιχεία σας, το ιστορικό σας και το φάρμακο που λαμβάνετε, και ο γιατρός αξιολογεί το αίτημα ασύγχρονα, διαβάζοντας όσα δηλώσατε. Δεν υπάρχει βιντεοκλήση, δεν υπάρχει τηλεφωνική επικοινωνία και δεν υπάρχει συνομιλία σε πραγματικό χρόνο. Αν χρειαστεί κάτι επιπλέον, όπως πρόσφατες εξετάσεις ή φωτογραφία της προηγούμενης συνταγής, ο γιατρός το ζητά γραπτώς.

Το έγγραφο που λαμβάνετε είναι διασυνοριακή συνταγή σε αρχείο PDF, με τα στοιχεία που ορίζει το παράρτημα της εκτελεστικής οδηγίας 2012/52/ΕΕ, και αποστέλλεται με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Δεν υπάρχει κωδικός PIN και δεν έχουμε πρόσβαση στο εθνικό σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Πηγαίνετε στο φαρμακείο με την εκτύπωση ή με το αρχείο στο κινητό σας, και την απόφαση για τη χορήγηση τη λαμβάνει ο φαρμακοποιός.

Την αξιολόγηση υπογράφει ο lek. Damian Wojno, ιατρός εγγεγραμμένος στην Πολωνία, αριθμός PWZ 3211301, MEDINOW Sp. z o.o. Ο ιατρός δεν είναι μέλος ελληνικού Ιατρικού Συλλόγου· ασκεί το επάγγελμα βάσει άδειας που εκδόθηκε στην Πολωνία.

Η πληρωμή καλύπτει την ιατρική αξιολόγηση του αιτήματος. Αν ο γιατρός κρίνει ότι δεν συντρέχουν ιατρικοί ή νομικοί λόγοι για την έκδοση συνταγής, το ποσό επιστρέφεται. Ο ασθενής έχει τουλάχιστον 7 ημέρες για να προσκομίσει τα έγγραφα που του ζητήθηκαν· αν η υπόθεση δεν ολοκληρωθεί, κλείνουμε το αίτημα και επιστρέφουμε ολόκληρο το ποσό. Ανανέωση συνταγής: 23,90 €, /ananeosi-syntagis/. Αντισύλληψη: 23,90 €, /antisyllipsi/. Φάρμακα για την απώλεια βάρους: 28,90 €, /adynatisma/. Υπάρχει προαιρετική χρέωση προτεραιότητας 8,90 €.

Πριν πάτε στο φαρμακείο: σύντομος έλεγχος

Ανοίξτε το αρχείο και βεβαιωθείτε ότι βλέπετε το ονοματεπώνυμό σας και την ημερομηνία γέννησης, το όνομα και τη χώρα του γιατρού, την υπογραφή, την ημερομηνία έκδοσης, τη δραστική ουσία, την περιεκτικότητα, τη μορφή, την ποσότητα και τη δοσολογία. Αν κάτι λείπει, ζητήστε διόρθωση πριν μετακινηθείτε. Πάρτε μαζί σας ταυτότητα ή διαβατήριο και, αν το έχετε, το άδειο κουτί, που λύνει παρεξηγήσεις γύρω από την περιεκτικότητα και τη μορφή.

Τηλεφωνήστε στο φαρμακείο πριν πάτε: ρωτήστε αν εκτελούν συνταγές εκδοθείσες σε άλλο κράτος μέλος και αν το συγκεκριμένο σκεύασμα υπάρχει διαθέσιμο. Η ερώτηση διαρκεί ένα λεπτό και σας γλιτώνει από άσκοπη μετακίνηση.

Αν σας αρνηθούν, ρωτήστε τον λόγο. Ελλιπές πεδίο σημαίνει ότι χρειάζεστε διόρθωση από τον γιατρό. Μη διαθέσιμο ή μη εγκεκριμένο σκεύασμα σημαίνει ότι χρειάζεστε εναλλακτική επιλογή, την οποία πάλι θα κρίνει γιατρός. Δείτε επίσης τι πρέπει να περιέχει μια διασυνοριακή συνταγή στο /blog/diasynoriaki-syntagi/ και τι κάνετε αν τελειώσουν τα φάρμακα εκτός Ελλάδας στο /blog/farmaka-sto-exoteriko/.