Metformin: σε τι χρησιμεύει, δοσολογία και παρενέργειες

Τι είναι η μετφορμίνη και πώς δρα

Η μετφορμίνη ανήκει στα διγουανίδια και δρα με τρεις κυρίως τρόπους. Μειώνει την παραγωγή γλυκόζης από το ήπαρ, βελτιώνει την ευαισθησία των ιστών στην ινσουλίνη και μειώνει κάπως την απορρόφηση γλυκόζης από το έντερο.

Το σημαντικό είναι αυτό που δεν κάνει: δεν αναγκάζει το πάγκρεας να εκκρίνει περισσότερη ινσουλίνη. Γι αυτό, χορηγούμενη μόνη της, δεν προκαλεί υπογλυκαιμία. Ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας εμφανίζεται όταν συνδυάζεται με ινσουλίνη ή με ορισμένα άλλα αντιδιαβητικά φάρμακα.

Στον διαβήτη τύπου 2 το πρόβλημα δεν είναι κατά κανόνα η απουσία ινσουλίνης αλλά η μειωμένη ανταπόκριση των ιστών σε αυτήν. Η μετφορμίνη επεμβαίνει ακριβώς εκεί, βελτιώνοντας τη χρήση της ινσουλίνης που ήδη υπάρχει.

Η αγωγή δεν αντικαθιστά τη διατροφή και την άσκηση. Λειτουργεί μαζί τους και τα αποτελέσματα είναι σαφώς καλύτερα όταν συνυπάρχουν.

Σε ποιους χορηγείται και πώς τιτλοποιείται η δόση

Η βασική ένδειξη είναι ο διαβήτης τύπου 2, σε ενήλικες και κατά περίπτωση σε νεότερους ασθενείς, με απόφαση ιατρού. Χρησιμοποιείται επίσης σε ορισμένες άλλες καταστάσεις που σχετίζονται με αντίσταση στην ινσουλίνη, πάντα ύστερα από ιατρική εκτίμηση.

Η δόση δεν ξεκινά ποτέ από το μέγιστο. Ο ιατρός αρχίζει χαμηλά και αυξάνει σταδιακά, γιατί η σταδιακή τιτλοποίηση μειώνει δραστικά τις γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Δεν παραθέτουμε αριθμούς εδώ: η δόση εξατομικεύεται με βάση την ανοχή, τη ρύθμιση του σακχάρου και τη νεφρική λειτουργία.

Η λήψη γίνεται συνήθως μαζί με ή αμέσως μετά το φαγητό. Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια: μειώνει σημαντικά τη ναυτία και τη διάρροια που αποθαρρύνουν πολλούς ασθενείς στις πρώτες εβδομάδες.

Υπάρχουν και μορφές παρατεταμένης αποδέσμευσης, οι οποίες σε αρκετούς ασθενείς γίνονται καλύτερα ανεκτές. Αν δυσκολεύεστε με τις γαστρεντερικές ενοχλήσεις, συζητήστε το με τον ιατρό σας αντί να εγκαταλείψετε την αγωγή.

Παρενέργειες: τι είναι αναμενόμενο και τι όχι

Οι γαστρεντερικές ενοχλήσεις είναι το κυρίαρχο θέμα των πρώτων εβδομάδων: ναυτία, διάρροια, κοιλιακό άλγος, μεταλλική γεύση, μειωμένη όρεξη. Στους περισσότερους ασθενείς υποχωρούν καθώς ο οργανισμός προσαρμόζεται, ιδίως όταν η δόση έχει αυξηθεί αργά και η λήψη γίνεται με το φαγητό.

Με τη μακροχρόνια χρήση μπορεί να μειωθούν τα επίπεδα της βιταμίνης B12. Ο ιατρός ενδέχεται να την ελέγχει περιοδικά, ειδικά αν εμφανιστούν συμπτώματα όπως μυρμηγκιάσματα στα άκρα, εύκολη κόπωση ή αναιμία.

Η σοβαρότερη, αν και σπάνια, ανεπιθύμητη ενέργεια είναι η γαλακτική οξέωση. Δεν εμφανίζεται τυχαία: σχεδόν πάντα υπάρχει προδιαθεσικός παράγοντας, όπως σημαντικά επηρεασμένη νεφρική λειτουργία, αφυδάτωση, σοβαρή λοίμωξη, καρδιακή ή αναπνευστική ανεπάρκεια ή υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

Τα συμπτώματα που πρέπει να γνωρίζετε είναι ασυνήθιστη μυϊκή κράμπα, έντονη κοιλιακή δυσφορία με βαθιά και γρήγορη αναπνοή, υπερβολική κόπωση και αίσθημα ψύχους. Σε αυτή την περίπτωση σταματάτε το φάρμακο και αναζητάτε άμεσα ιατρική βοήθεια.

Νεφρική λειτουργία και καταστάσεις προσωρινής διακοπής

Η μετφορμίνη αποβάλλεται από τα νεφρά. Γι αυτό η νεφρική λειτουργία ελέγχεται πριν από την έναρξη και στη συνέχεια περιοδικά, με συχνότητα που ορίζει ο ιατρός ανάλογα με το ιστορικό σας. Σε σημαντικά μειωμένη λειτουργία η δόση μειώνεται ή η αγωγή διακόπτεται.

Υπάρχουν καταστάσεις στις οποίες το φάρμακο διακόπτεται προσωρινά. Η πιο γνωστή είναι οι εξετάσεις με ενδοφλέβιο σκιαγραφικό μέσο, όπως ορισμένες αξονικές τομογραφίες και αγγειογραφίες. Αν πρόκειται να υποβληθείτε σε τέτοια εξέταση, ενημερώστε ότι λαμβάνετε μετφορμίνη, ώστε να λάβετε οδηγίες για το πότε θα τη διακόψετε και πότε θα την ξαναρχίσετε.

Προσωρινή διακοπή μπορεί να χρειαστεί και σε χειρουργείο, σε σοβαρή λοίμωξη με πυρετό, σε έντονους εμέτους ή διάρροια με αφυδάτωση. Ο κοινός παρονομαστής όλων αυτών είναι η απότομη επιβάρυνση της νεφρικής λειτουργίας.

Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο γαλακτικής οξέωσης και πρέπει να αποφεύγεται. Το ίδιο ισχύει για την κατανάλωση αλκοόλ σε συνθήκες νηστείας ή υποθρεψίας.

Τι δεν είναι η μετφορμίνη

Η μετφορμίνη δεν είναι φάρμακο αδυνατίσματος. Σε ορισμένους ασθενείς παρατηρείται μια μέτρια μεταβολή στο βάρος, όμως αυτό είναι παράπλευρο αποτέλεσμα της βελτιωμένης μεταβολικής ρύθμισης και όχι ο σκοπός της χορήγησης. Η λήψη της από άτομα χωρίς ιατρική ένδειξη, με στόχο την απώλεια κιλών, δεν έχει νόημα και εκθέτει σε ανεπιθύμητες ενέργειες.

Για τη ρύθμιση βάρους υπάρχουν άλλες κατηγορίες φαρμάκων, εγκεκριμένες ακριβώς για αυτή την ένδειξη και με διαφορετικό προφίλ. Μπορείτε να διαβάσετε σχετικά εδώ: /apoleia-varous-glp1/.

Η μετφορμίνη επίσης δεν θεραπεύει τον διαβήτη τύπου 2. Τον ελέγχει. Η διακοπή της χωρίς ιατρική οδηγία οδηγεί συνήθως σε επιδείνωση της ρύθμισης, ακόμη και αν οι τιμές σας είναι αυτή τη στιγμή καλές.

Τέλος, δεν αντικαθιστά την παρακολούθηση. Οι περιοδικές εξετάσεις, ο έλεγχος των ποδιών, των οφθαλμών και των νεφρών παραμένουν μέρος της φροντίδας του διαβήτη ανεξάρτητα από το πόσο καλά δουλεύει η αγωγή.

Ανανέωση συνταγής για σταθερή αγωγή

Αν λαμβάνετε ήδη μετφορμίνη σε σταθερή δόση, παρακολουθείστε από ιατρό και το απόθεμά σας τελειώνει, μπορείτε να ζητήσετε ανανέωση συνταγής μέσω της υπηρεσίας μας: /ananeosi-syntagis/, με κόστος 23,90 €. Διατίθεται και προαιρετική χρέωση προτεραιότητας 8,90 € για την αξιολόγηση του αιτήματος.

Πώς γίνεται: συμπληρώνετε ένα ιατρικό ερωτηματολόγιο και επισυνάπτετε τα στοιχεία σας, συμπεριλαμβανομένων πρόσφατων εξετάσεων. Δεν γίνεται βιντεοκλήση, δεν γίνεται τηλεφωνική συνομιλία και δεν υπάρχει συνομιλία σε πραγματικό χρόνο. Ο ιατρός αξιολογεί το αίτημα ασύγχρονα και ζητά συμπληρωματική τεκμηρίωση όταν τη χρειάζεται.

Τι παραλαμβάνετε: μια διασυνοριακή συνταγή σε αρχείο PDF, με email. Το περιεχόμενό της ακολουθεί το Παράρτημα της εκτελεστικής οδηγίας 2012/52/ΕΕ, ενώ η αναγνώρισή της σε άλλο κράτος μέλος στηρίζεται στο άρθρο 11 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ. Δεν υπάρχει κωδικός PIN και δεν έχουμε πρόσβαση στο εθνικό σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης ούτε στην άυλη συνταγογράφηση. Πηγαίνετε στο φαρμακείο με το έγγραφο, εκτυπωμένο ή σε ηλεκτρονική μορφή.

Δεν υποσχόμαστε την εκτέλεση της συνταγής. Ο φαρμακοποιός αποφασίζει αν θα χορηγήσει το φάρμακο και έχει δικαίωμα να αρνηθεί. Σημειώνουμε επίσης ότι από τη διασυνοριακή συνταγή εξαιρούνται τα ναρκωτικά και οι ψυχοτρόπες ουσίες, σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 6 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ.

Η χρέωση αφορά την ιατρική αξιολόγηση. Επιστροφή χρημάτων γίνεται όταν ο ιατρός αρνηθεί την έκδοση για ιατρικούς ή νομικούς λόγους. Έχετε τουλάχιστον 7 ημέρες για να προσκομίσετε την τεκμηρίωση που σας ζήτησε ο ιατρός· αν η υπόθεση δεν ολοκληρωθεί, κλείνουμε το αίτημα και επιστρέφουμε ολόκληρο το ποσό.

Συντάκτης και ιατρική αναθεώρηση

Το κείμενο συντάχθηκε από τη συντακτική ομάδα της MEDINOW Sp. z o.o. και ελέγχθηκε ιατρικά από τον lek. Damian Wojno, ιατρό εγγεγραμμένο στην Πολωνία, με αριθμό άδειας άσκησης επαγγέλματος PWZ 3211301.

Ο ιατρός δεν είναι μέλος ελληνικού Ιατρικού Συλλόγου· ασκεί το επάγγελμα βάσει άδειας που εκδόθηκε στην Πολωνία, από Περιφερειακό Ιατρικό Σύλλογο της Πολωνίας.

Πάροχος της υπηρεσίας: MEDINOW Sp. z o.o., Aleja Marszalka Jozefa Pilsudskiego 36/108, 10-450 Olsztyn, Πολωνία, NIP 7394034704, KRS 0001242750.

Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά την εξέταση από ιατρό ούτε τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού σας.